Poradnia psychiatryczna

Psychiatria jest dziedziną medycyny, która zajmuje się rozpoznawaniem i leczeniem zaburzeń psychicznych a także psychoprofilaktyką. W psychiatrii wyodrębnia się wiele działów, takich jak: psychiatria kliniczna, społeczna, środowiskowa, sądowa, kulturowa, humanistyczna i inne.

Do zaburzeń czynności psychicznych dochodzi zazwyczaj w wyniku interakcji wielu czynników takich jak:

  • czynniki psychogenne, związane z wydarzeniami życiowymi, stresem, mechanizmami radzenia sobie z sytuacją i typem osobowości,
  • czynniki endogenne, obejmujące predyspozycje genetyczne, zaburzenia funkcji lub struktury mózgu,
  • czynniki egzogenne, takie jak leki, alkohol, substancje psychoaktywne,
  • czynniki somatogenne np. schorzenia somatyczne i choroby ośrodkowego układu nerwowego.

Zaburzenia psychiczne, jeśli nie są odpowiednio rozpoznane i leczone mogą prowadzić do utrzymywania się, pogłębiania bądĽ nawrotów objawów. Często występują powikłania w postaci innych chorób psychicznych (np. „leczenie” depresji alkoholem nie spowoduje ustąpienia depresji, a może przyczynić się do powstania uzależnienia od alkoholu) i zaburzeń somatycznych (np. zaburzenia czynności układu odpornościowego u osób chorujących na depresję). Powikłania chorób psychicznych dotyczą też innych aspektów życia, takich jak: pogorszenie funkcjonowania w pracy, rodzinie, związkach, życiu społecznym i towarzyskim. Znacznemu obniżeniu ulega jakość życia. Najcięższym powikłaniem zaburzeń psychicznych jest samobójstwo.

Niepokojące objawy

Najbardziej rozpowszechnione objawy zaburzeń psychicznych to objawy z kręgu zaburzeń nastroju (obniżenie nastroju, smutek, przygnębienie, płaczliwość), zaburzeń lękowych (lęk wolnopłynący, zamartwianie się, lęk napadowy, objawy wegetatywne lęku tj. kołatanie serca, duszność, spocenie, drżenie rąk i inne), zaburzeń snu (bezsenność, nadmierna senność, koszmary senne), zaburzeń odżywiania (epizody objadania się, prowokowanie wymiotów, zaabsorbowanie dietą, wyglądem, jadłowstręt), zaburzeń związanych z występowaniem objawów omamowych i urojeniowych, obsesyjnych myśli lub czynności oraz zaburzeń seksualnych. Wraz ze wzrostem długości życia coraz częściej występują otępienia obejmujące zaburzenia pamięci i sprawności intelektualnej. Niezwykle niepokojące są objawy związane z uzależnieniami od alkoholu, leków, narkotyków, a także coraz częściej pojawiające się we współczesnym świecie uzależnienia od pracy, internetu, seksu i inne. Poza wyżej wymienionymi, niepokojący jest każdy objaw, który u danej osoby powoduje obawę, uczucie dyskomfortu psychicznego czy wpływa na funkcjonowanie w jakiejkolwiek dziedzinie życia.

Psychiatrzy często współpracują z neurologami, ponieważ wiele chorób psychicznych wymaga wykluczenia zmian organicznych w mózgu. Niekiedy konieczna jest też współpraca z internistami i lekarzami innych specjalności, aby wykluczyć podłoże somatyczne zaburzeń. Jednak najściślej lekarze psychiatrzy współpracują z psychologami i psychoterapeutami. Wielu psychiatrów jest jednoczenie terapeutami. Dzieje się tak dlatego, że połączenie leczenia farmakologicznego z metodami psychoterapeutycznymi daje lepsze i trwalsze rezultaty niż stosowanie każdej z tych metod osobno.

Diagnostyka w ramach poradni

Badanie psychiatryczne przebiega w formie rozmowy z pacjentem. W toku rozmowy zbierany jest szczegółowy wywiad lekarski obejmujący nie tylko aktualne objawy, ich nasilenie, przebieg, przebyte choroby, wcześniejsze i aktualne leczenie ale także dane dotyczące dzieciństwa, dojrzewania, przebiegu nauki, funkcjonowania rodzinnego, społecznego i zawodowego. Każdorazowo przeprowadzana jest ocena stanu psychicznego. Następnie ustalany jest plan postępowania diagnostycznego i jeśli to konieczne, zlecane są badania pomocnicze. Po ustaleniu rozpoznania możliwe jest zaproponowanie pacjentowi dostępnych metod leczenia. W leczeniu zaburzeń psychicznych bardzo ważna jest współpraca między lekarzem a pacjentem, wspólne sformułowanie planu działania i pracy nad istniejącymi problemami oraz współudział w ich rozwiązywaniu.

LECZ DEPRESJĘ – TO CHOROBA JAK KAŻDA INNA

Szanowni Państwo, Depresja to choroba jak każda inna, wymaga rozpoznania i leczenia. Tych wszystkich, którzy niepokoją się o zdrowie swoje lub swoich bliskich, zapraszamy do zapoznania się z krótką charakterystyką tej rozpowszechnionej we współczesnym świecie choroby.

VADEMECUM WIEDZY O CHOROBIE

Już Hipokrates (460-377 p.n.e.) wyodrębnił „temperament melancholiczny” związany z nadmiarem „czarnej żółci” w organizmie. Termin „depresja” został wprowadzony dopiero w XIX wieku i stopniowo wypierał termin „melancholia”. Współczesne poglądy na przyczyny depresji łączą koncepcje biologiczne (takie jak zaburzenia neuroprzekaźnictwa w mózgu) i psychologiczne (np. koncepcje psychoanalityczne) oraz wydarzenia życiowe takie jak przeżywanie stresów, utrata pracy czy odejście bliskiej osoby. Depresja jest częstą chorobą. Uważa się, że jej rozpowszechnienie wynosi 10 – 15%.

Depresja typowa (epizod depresyjny) jest zespołem, na który składają się objawy podstawowe i wtórne.

  1. Objawy podstawowe zespołu depresyjnego to:
    • Obniżenie nastroju odczuwane jako smutek, przygnębienie, niemożność odczuwania radości, niekiedy zobojętnienie.
    • Zahamowanie przejawiajace sie poczuciem spowolnienia sprawnosci intelektualnej, pamieci, utrata sily, energii, poczuciem zmeczenia, spowolnieniem ruchów.
    • Zaburzenia rytmów biologicznych w postaci bezsenności lub przeciwnie, nadmiernej senności, wahania samopoczucia w ciągu dnia lub zaburzenia miesiączkowania.
    • Objawy somatyczne: bóle głowy, suchość w ustach, zaparcia, brak apetytu.
    • Lęk przejawiający się poczuciem napięcia, zagrożenia, oczekiwaniem, że zdarzy się coś złego. Może być odczuwany w okolicy przedsercowej, może prowadzić do niepokoju ruchowego.
  2. Objawy wtórne zespołu depresyjnego to:
    • Depresyjne zaburzenia myślenia charakteryzujące się negatywną oceną samego siebie, poczuciem winy, pesymistyczną oceną teraĽniejszości i perspektyw życiowych. Może pojawić się zniechęcenie do życia oraz myśli samobójcze.
    • Zaburzenia funkcjonowania takie jak: zmniejszenie zainteresowań, izolowanie się, osłabienie kontaktów z innymi ludĽmi, trudności z wykonywaniem pracy i obowiązków domowych a także zaniedbywanie siebie.

U znacznej liczby osób trudno jest rozpoznać typowy zespół depresyjny, ponieważ depresja przebiega u nich w sposób poronny. Na pierwszy plan wysuwa się jeden lub kilka dominujących objawów, podczas kiedy inne wykazują niewielkie nasilenie. Stan taki nazywamy subdepresją. Szczególną postać depresji poronnych stanowią depresje maskowane. Tzw. maski depresji są to objawy, które maskują właściwy zespół depresyjny.
Do często spotykanych masek depresji należą:

  • bezsenność (niekiedy nadmierna senność)
  • bóle głowy, mięśni
  • lęk
  • utrata apetytu
  • zaburzenia z zakresu układu krążenia, takie jak bóle w klatce piersiowej
  • zaburzenia z zakresu przewodu pokarmowego, takie jak stany spastyczne dróg żółciowych i jelit

Uważa się, że subdepresja i depresje maskowane są częstymi przyczynami uzależnień od alkoholu, leków nasennych, przeciwlękowych i przeciwbólowych.

Nie każdy smutek czy przygnębienie oznacza depresję. Rozpoznanie choroby zależy od obrazu klinicznego, m. in. nasilenia objawów i czasu ich trwania. Lekarz po dokładnym zebraniu wywiadu stawia diagnozę i proponuje najlepsze dla danego pacjenta leczenie. Ważne jest, aby pamiętać, że depresja jest chorobą i wymaga leczenia. Nikt nie kwestionuje konieczności leczenia takich chorób jak np. cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze. W przypadku depresji wciąż jeszcze pokutują stereotypy takie jak ten, że należy „wziąć się w garść”. Takie rady nie pomagają chorym, wręcz przeciwnie powodują jeszcze większą frustrację. Dobrą wiadomością jest to, że znakomitej większości osób z depresją udaje się pomóc, a ogromny postęp w farmakoterapii daje szerokie możliwości zastosowania najnowocześniejszego leczenia o bardzo dobrym profilu bezpieczeństwa, tolerancji i skuteczności.

Add a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *